Beurs | Bibliotheek | Clubactiviteit | Contact | Historiek | Lidmaatschap | Links | Logo | Muntenpuzzel | Statuten | Fotoalbum | Sponsors

puzzelbol

Muntenpuzzel








 


 

5 frank 1938 België


Vragen
1.  Wie is de graveur van deze munt?
M - Ernest Wijnants R - Marcel Rau P - Oscar Jespers
2. In welke stad werd hij geboren, leefde en overleed hij?
A - Antwerpen E - Mechelen U - Gent
3. Welk dier staat er volgens de opdrachtgevers op de voorzijde?
R - Vlaamse leeuw K - Gentse leeuw C - Belgische leeuw
4. Van welke Belgische provincies zijn de 3 wapenschilden op de kz?
H - Brabant, Antwerpen en Luik
R - West-Vlaanderen, Namen en Limburg
L - Henegouwen, Oost-Vlaanderen en Luxemburg
5. Waarom kreeg de graveur veel kritiek op deze munt?
T - De Walen vonden dat het een Vlaamse leeuw was
A - Men vond de leeuw een verouderd symbool van België
L - Men vond dat de leeuw een Assyrische leeuw was
6. Waar kwam in de Romeinse tijd de leeuw voor?
E - Afrika, Midden-Oosten en Indië
I - Afrika, Zuid-Europa, Midden-Oosten, Indië
A - Afrika, Indië en Amerika
7. Waarom werd deze munt reeds vervangen na 3 jaar?
K - Te veel kritiek op de leeuw op de vz
N - Metaal was nodig voor de oorlog, vervangen door zink
P - Er kwam een nieuwe graveur in dienst
8. Wanneer werd deze munt officieel ontmunt?
E - 1944  I - 1952 U- 1960
9. In welk metaal is deze munt?
E - Vernikkeld koper O - Kopernikkel A - Nikkel

 

!! OPLOSSING !!

1

2

3

4

5

6

7

8

9

M

E

C

H

L

I

N

i

A

 

5 frank 1938, Belgische leeuw van Ernest Wijnants    Leopold Verbist

5F1938FRBelgie.tif
Vz.  Belgische leeuw, rechts 5 / FR; onderaan 1938 of 1939; links getekend E. WIJNANTS
Kz.  Schilden van Brabant (boven), Antwerpen (links) en Luik (rechts) voor een boom; rondom: BELGIQUE BELGIE of BELGIE BELGIQUE
Rand: kartelrand met hol inschrift BELGIQUE BELGIE gescheiden door een kroontje ♔ in 1938 of een sterretje « in 1939
Koninklijke Munt, Ø 25 mm, nikkel 9 g; 11.419.000 ex. in 1938 (FR/ VL); 3.200.000 ex. in 1938 (VL/FR); 8.219.000 ex. in 1939 (VL/FR)


Ernest Wijnants, ° 24 september 1878 Mechelen U 8 december 1964
Wijnantsportret1.tifHij was een Mechelse volksjongen met veel talent die een moeilijke start kende. Hij werd vooral bekend om zijn beeldhouwwerken die men vandaag terugvindt over heel Mechelen, maar hij schilderde ook en maakte medailles en munten, en ontwierp zelfs tapijten. Hij schopte het ook tot kunstleraar te Antwerpen.
Hij werd geboren in een arbeidersgezin met 10 kinderen. Zijn vader was schrijnwerker en stoelenmaker. Hij was nauwelijks 11 jaar toen hij leerling-houtsnijder werd in de meubel­fabriek De Vos op de Koningin Astridlaan te Mechelen. Kinderarbeid kwam toen veel voor. Daar bleek snel zijn bijzondere begaafdheid. De jongen werkte zich op tot ornamentsnijder, wat inhield dat hij zich op het verfijnde houtsnijwerk mocht toeleggen. Leeuwenkopjes en weelderige festoenen van bloemen en fruit werden zijn specialiteit. Op zijn 19de was hij al meestergast in de meubelfabriek Schenken. Kort nadien werkte hij niet meer als kopiist maar werkte hij thuis aan opdrachten van diverse bedrijven.

Het duurde tot 1907 voor hij zich inschreef, op 28-jarige leeftijd, aan de Brusselse Academie om een lang gekoesterde droom, beeldhouwer worden, te realiseren. Hij studeerde daar bij Charles Van der Stappen en ‘s avond bij Victor Rousseau gedurende 3 jaar. Maar het impressionisme vierde daar toen hoogtij en dat voldeed hem geenszins. Het was te vlinderig-vlug, te oppervlakkig. Hij zocht het verstild diep doordringen tot de kern van het uitgebeelde. Zijn voorbeelden vond hij in de oosterse kunst, de Egyptische, Byzantijnse en Indische, zonder dat dit ergens tot slaafse navolging leidde. Hij vond er de verinnigde gratie. Zijn inspiratie vond hij in geïllustreerde postkaarten die hij in de Brusselse winkeltjes van de Zuidstraat kocht. Er ontstond ook een diepe vriendschap met zijn stadsgenoot en kunstenaar Rik Wouters, wiens loopbaan vlotter van start ging.

In 1919 bezocht hij voor het eerst het British Museum te Londen, en zag er voor de eerste keer de oosterse kunst, die sommigen hem verweten na te maken. Hij bezocht er ook de galerij met de leeuwenjachttaferelen van koning Assurbanipal van Assyrië uit Nineveh (645 v.Chr.).

In 1926 werd hij leraar aan de Koninklijke Academie te Antwerpen, en in 1931 aan het Nationaal Hoger Instituut voor Schone Kunsten en Architectuur, eveneens te Antwerpen. In 1938 werd hij bekroond met de Grote Staatsprijs voor Plastische Kunsten en werd hij lid van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten te Brussel: een hele eer voor een volksjongen.
In 1964 werd in het Cultureel Centrum Antoon Spinoy te Mechelen, ter gelegenheid van zijn 85ste verjaardag, een retrospectieve tentoonstelling van zijn werk georganiseerd, waar hij uitvoerig gelauwerd werd. Er werden niet minder dan 80 beelden, 15 schilderijen en 4 wandtapijten getoond. Kort nadien overleed hij.

De proefslag
In 1937 organiseerde de Ateliers Hôtel des Monnaies (vandaag Koninklijke Munt van België) een muntontwerpwedstrijd met de bedoeling van alle toenmalige circulerende munten te vervangen. De zilver- en nikkelstukken van toen waren door inflatie te groot en te zwaar geworden, en de kleine pasmunt had nog het monogram van de vorige koning. Twaalf kunstenaars deden mee.



5F1937Belgie-essaiAe.tif


Ernest Wijnants had een ontwerp gemaakt van een Belgische leeuw met Assyrische inspiratie, conform aan zijn interesse voor oosterse kunst, en dat werd geselecteerd voor de munten van 5 frank, 1 frank en 50 centiemen. Om traditionele redenen gaf men de voorkeur aan munten met een Belgische leeuw. Op vroegere pasmunten van Leopold I, Leopold II en Albert I kwamen trouwens ook reeds Belgische leeuwen voor. Er werd een proefslag gemaakt, maar men vond de holle rug van de leeuw niet zo geslaagd en die moest dus worden aangepast.

De Assyrische leeuw
Toen deze munten in omloop kwamen barstte er een storm van kritiek los. Men vond dat er geen Belgische leeuw op stond maar een Assyrische leeuw. Het waren de manen die het verschil maakten: op vroegere Belgische munten hadden de leeuwen loshangende manen maar hier waren het krullende manen. Les Amis de la Médaille d’Art schreven het volgende in hun verslag van 26 maart 1939 : « Cette pièce, qui est entièrement en dehors de la tradition de notre pays, représente un lion de type assyrien. Ce lion ne possède aucune des caractéristiques du lion belge et paraît plutôt en être une mauvaise caricature ».
Maar bestaat of bestond deze Assyrische leeuw eigenlijk wel in de natuur?
Het Assyrische rijk bestond tussen 2000 en 609 v.Chr. Het bestreek ongeveer het huidige Syrië, Irak, Jordanië, een deel van Iran en Turkije en later ook Egypte. De meeste afbeeldingen van deze leeuwen vinden we terug in de context van een leeuwenjacht. De leeuwenjacht was vooral een koninklijke bezigheid in Assyrië en die lieten de jachtpartijen overvloedig afbeelden op reliëfs in steen in hun paleizen. Vele van deze reliëfs zijn te zien in het British Museum te Londen. Ze dateren van ongeveer 645 v.Chr. en tonen koning Assurbanipal tijdens de jacht. De reliëfs zijn aangetroffen in een voormalig paleis in Nineveh en zijn daar uitgegraven door de Britse oudheidkundige Henry Layard in het midden van de 19de eeuw.

 

Sculpted_reliefs_depicting_Ashurbanipal,_the_last_great_Assyrian_king,_hunting_lions,_gypsum_hall_relief_from_the_North_Palace_of_Nineveh_(Irak),_c._645-635_BC,_British_Museum_(16722368932).tif
Koning Assurbanipal van Assyrië dood een leeuw; British Museum

Vandaag komt de leeuw alleen voor in Oost-Afrika en Indië, maar de leeuw had vroeger een veel groter verspreidingsgebied: ook Noord-Afrika, Zuid-Europa, het Midden-Oosten en Indië. De Romeinen vonden het plezant tegen leeuwen te vechten in het Colosseum te Rome, en die haalden ze heus niet uit Afrika. De Assyrische leeuw, ook Mesopotamische leeuw genoemd, kwam voor in het Midden-Oosten en was vermoedelijk een ondersoort van de leeuw. Bijna alle antieke Mesopotamische voorstellingen van mannetjesleeuwen tonen volledige beharing van de onderbuik, hetgeen tot voor kort enkel werd vastgesteld bij de Berberleeuw uit Noord-Afrika en bij de meeste Aziatische leeuwen. Men vermoed dat deze ondersoort reeds in de oudheid door overbejaging is uitgestorven.


Bibliografie
Wikipedia, Ernest Wijnants,http://nl.wikipedia.org/wiki/Ernest_Wijnants
Standbeelden.be, Ernest Wijnants,
http://www.standbeelden.be/kunstenaars/ernestwijnants
Wikipedia, Assyrische_Rijk,http://nl.wikipedia.org/wiki/Assyrische_Rijk
Wikipedia, Assurbanipal, http://nl.wikipedia.org/wiki/Assurbanipal
Wikipedia, Mesopotamische leeuw,
http://nl.wikipedia.org/wiki/Mesopotamische_leeuw
Het koninkrijk der leeuwen, Leeuwen in steen en brons,
http://lionkingdom.nl/lb002n.htm
J. Peraya, Pour ou contre les nouvelles pièces de monnaie, in : Reflets, le magazine de la vie belge, février 1939 p. 17.

Top

Numismatica-Herentals - Postbus 105 - 2200 Herentals